STRES’LİYİM-2

  Bir önceki sayımızda stresin ne olduğunu, çeşitlerini, stresin neden ortaya çıktığını anlatmış ve stresli olduğunuzu anlamanıza yarayacak soruları yazmıştım.

     Bugün stresin yarattığı hastalıklarından ve stresle baş etme metotlarından bahsetmek istiyorum.

     Stres anında vücudumuzda bazı değişiklikler olmaktadır. Selye, bedenin stresli durumlarda verdiği üç aşamalı tepkiyi "Genel Uyum Sendromu" olarak adlandırmıştır. Bu kurama göre, organizmanın strese tepkisi üç aşamada gelişir.

Bunlar alarm tepkisi, direnme ve tükenme aşamalarıdır.

ALARM DEVRESİ:

Stres anında beyinden vücuda savaş ya da kaç mesajı gelir.

***Bu sırada kalp daha fazla enerji üretmek için besinleri daha hızlı pompalar ve kalp daha hızlı atmaya başlar.

***Oksijen miktarını arttırmak için solunum hızı artar ve kan damarları genişler.

***Birçok kişinin fark ettiği bir durum olan göz bebeklerinin büyümesi gerçekleşir.

***Dalak daha çok kan üretir ve karaciğer kana daha fazla şeker üretir.

***Sindirim hızı yavaşlar. Böylece enerji beyin ve kaslar tarafından kullanılır. Bu durum uzun düre devam ederse vücuda zarar vermektedir.

DİRENME DEVRESİ:

Direnme aşamasında birey, strese karşı koymak için elinden gelen tüm gayreti ortaya koyar ve stresli bir insanın davranışlarını göstermektedir. Belirli bir süre bireyin davranışlarında ve yaşantısında bu durum gözlenebilir.

TÜKENME DEVRESİ:

Eğer stres kaynağı ile başa çıkılamaz ve uyum sağlanamaz ise, fiziksel kaynaklar kullanılamaz ve tükenme aşamasına geçilir.

 

STRESİN YARATTIĞI Zihinsel ve Bedensel HASTALIKLARa bir göz atacak olursak:

ZİHİNSEL olarak dalgınlık, unutkanlık, isteksizlik, çöküntü, huzursuzluk, odaklanma zorluğu, performans düşüklükleri, sinirlilik, tahammülsüzlük, uyku bozuklukları sayılabilir.

BEDENSEL olarak hipertansiyon, kalp hastalıkları, omuz-boyun-sırt ve bel ağrıları, sindirim sistemi hastalıkları, baş dönmesi, baş ağrıları, iştah ve kilo değişiklikleri, kronik yorgunluk, cilt hastalıkları, bağışıklık sistemi işlev bozuklukları, şeker ve tansiyon hastalıkları sayılabilir.

Bunları biraz detaylandırırsak;

  1. Stres anında fazla enerji tüketildiğinden birey kendini güçsüz, yorgun ve endişe içinde hisseder.
  2. Daha sonraları kişi uyku problemi çekmeye başlar.
  3. Sinirli ve çabuk heyecanlanan biri olur.
  4. Konsantrasyon kaybı yaşar ve dikkatini toplayamaz.
  5. Daha önce yaptığı ve kolay olan işleri yaparken güçlük çeker. Yani kendi işini kendisi zorlaştırır.
  6. İş performansı olumsuz yönde etkilenir ve düşer.
  7. Madde bağımlılığı görülür ve içe kapanmaya başlar.
  8. Kendini rahat hissedemez. Panik ataklar ortaya çıkar.
  9. Ayrıca kalp hızı artar ve ateş basması görülür. Çarpıntı başlar.
  10. Baş ağrısı, nefes darlığı, hazımsızlık ve yutkunma zorluğu ortaya çıkar.
  11. Mide bulantısı ve iştah kaybı dolayısıyla da kilo kaybı ortaya çıkar.
  12. Cinsel fonksiyonlarında değişiklik olur.
  13. Vücut direnci düşer ve sık sık soğuk algınlığına yakalanır.
  14. Bunların dışında vücutta tuz tutulmaya başlanır. Böylece tansiyon yükselir. Tansiyonun artması kalbin yorulmasına neden olur.
  15. Vücut direncini arttırmak için stres hormonu (kortizol) salgılamaya başlar.
  16. Enerji sağlamak için yağ harcandığından kandaki kolesterol ve yağ miktarı artmaya başlar. Bu da kalp damar hastalıklarının oluşumuna zemin hazırlar.
  17. Stresli zaman uzadıkça kas ve kemiklerde kayıp başlar.
  18. Şeker hastalığı görülebilir. Çünkü stres hormonu kan şekerinin dengesini bozmaya ve pankreasa yük bindirmeye başlar. Pankreas kan şekerini dengeleyecek hormonlar ürettiğinden harap olursa şeker düzeyi de değişir.

 

Önerdiğim Stres Azaltma Yöntemleri:

     Her insanın stresi yaşama, algılama, stresi kaldırma derecesi farklıdır. Stresi tamamen hayatımızdan çıkartmak olası değildir. Burada sizlere vermek istediğim günlük yaşantınızda stresin etkilerini azaltabileceğiniz farklı bir bakış açısı kazanmanıza yarayacak bilgiler.

 

  • Kendinizi tanıyın.
  • Kişiler arası iletişim becerilerinizi iyileştirin.
  • Günlük plan yapın. Yaptığınız işleri listenizden silin.
  • Sürekli her şeyi ve herkesi kontrol etmeyi bırakın.
  • "Her işi yaparım" ya da "Hiçbir şey yapamam" demeyin.
  • Yapabileceklerinizle yetinmeyi bilin.
  • Önce özeleştiri yapın ve herkes tarafından sevilmeyi beklemeyin.
  • Zamanı verimli kullanmaya çalışın.
  • Zihinsel özelliklerinizi doğru değerlendirin.
  • Olumlu düşünme ve değerlendirme yapmaya özen gösterin.
  • Kaybettiğinizde, yanıldığınızda, yanlış yaptığınızda nedenini araştırın.
  • Gerektiği yerde ve zamanda "Hayır" demeyi bilin.
  • Kendinizi vazgeçilmez görmeyin.
  • Sadece işi tek amaç haline getirmeyin. Hayatın farklı güzelliklerini yaşamayı bilin.
  • İşinizi gerçek olanaklarınızla uyumlu kılın.
  • Dengeli beslenin.
  • Dinlenmeyi bilin.
  • Müzik dinleyin.
  • Gülümseyin.
  • Aşırı ciddi olmayın. Hayatın eğlenceli yanını da görmeye çalışın.
  • Bedeninizi kontrol edin.
  • Spora zaman ayırın.
  • Nefes çalışmaları yapın.
  • Davranışınızı düzenleyin.
  • Öfkenizi kontrol etmeyi öğrenin.

 

 

Kısaca;

Meditasyon yapın; sağlıklı beslenin; spor yapın; olumlu ve yapıcı düşünün…

 

Valerie Bertinelli der ki; “Hayatın içinde stres olacaktır. Ancak, ondan nasıl etkileneceğiniz ve onu nasıl yöneteceğiniz, tamamen kendi seçiminizdir.’’

 

Rahat, Keyifli, Neşeli, Hayatın tadını çıkardığınız AN’lar yaşamanız dileğiyle…

 

Azize Yasemin Paşalıgil

Danışman - Eğitmen

31 Mayıs 2015

Eskişehir

Paylaş